دمایِ مناسبِ سالن در سنینِ مختلفِ پرورش
دمایِ موردنیازِ جوجه در طولِ دوره ثابت نیست و باید متناسب با سن، رطوبت و رفتارِ گله تنظیم شود.
یکی از اشتباههایِ رایج در روزهایِ نخستِ پرورش این است که دمایِ سالن هنگامِ ورودِ جوجه تنظیم میشود و تا چند روز بدونِ بازبینی باقی میماند؛ درحالیکه نیازِ حرارتیِ جوجه ثابت نیست و باید متناسب با سن، وزن، رطوبتِ سالن و رفتارِ گله تنظیم شود.
مدیریتِ درستِ دما فقط برایِ جلوگیری از سرما یا گرما نیست. دمایِ نامناسب میتواند دسترسیِ جوجه به آب و دان، میزانِ فعالیت، شروعِ رشد و یکنواختیِ گله را تحتِتأثیر قرار دهد.
چرا دمایِ سالن باید بهتدریج کاهش پیدا کند؟
جوجهٔ یکروزه پوششِ پرِ کامل و توانِ کافی برایِ حفظِ دمایِ بدن در شرایطِ نامناسب را ندارد. به همین دلیل در روزهایِ نخست به محیطی گرم، یکنواخت و بدونِ کوران نیاز دارد.
با افزایشِ سن و وزن، تکاملِ پوششِ پر و افزایشِ تولیدِ گرمایِ متابولیکی، نیازِ پرنده به گرمایِ محیط کمتر میشود. در این مرحله باید دمایِ هدفِ سالن بهتدریج کاهش یابد؛ نه اینکه تا پایانِ دوره رویِ یک عددِ ثابت باقی بماند.
بر اساسِ راهنمایِ راس، دمایِ اولیه در ارتفاعِ جوجه برایِ پرورشِ تمامسالن حدودِ ۳۰ درجهٔ سانتیگراد و در لبهٔ مادرِ مصنوعی در سیستمِ پرورشِ موضعی حدودِ ۳۲ درجه است. دمایِ کف نیز در زمانِ ورودِ جوجه باید حدودِ ۲۸ تا ۳۰ درجه و دمایِ بستر حدودِ ۲۸ تا ۳۲ درجه باشد. این اعداد نقطهٔ شروع هستند و باید با توجه به شرایطِ سالن و رفتارِ جوجهها تنظیم شوند.
راهنمایِ کاب نیز نشان میدهد که دمایِ مناسب فقط به سن وابسته نیست و با تغییرِ رطوبتِ نسبی فرق میکند. برایِ مثال، در رطوبتِ نسبیِ حدودِ ۵۰ درصد، دمایِ پیشنهادی در روزِ ورود حدودِ ۳۲ درجه، در هفتروزگی حدودِ ۳۰ درجه و در چهاردهروزگی حدودِ ۲۷ درجه است. این اعداد راهنمایِ عمومیاند و نباید بدونِ توجه به سویه، وزن، تراکم و شرایطِ واقعیِ سالن اجرا شوند.
فقط به عددِ کنترلر اعتماد نکنید
دمایی که رویِ کنترلر دیده میشود، الزاماً همان دمایی نیست که جوجه تجربه میکند. سنسور ممکن است بالاتر از سطحِ جوجه نصب شده باشد یا فقط شرایطِ یک نقطه از سالن را نشان دهد.
در روزهایِ نخست، دما و رطوبت باید در چند نقطهٔ سالن و در ارتفاعِ جوجه اندازهگیری شوند. عملکردِ سنسورهایِ اتوماتیک نیز بهتر است با یک دماسنجِ دستی کنترل شود؛ راهنمایِ راس توصیه میکند در پنج روزِ اول، دما و رطوبت دستکم دو بار در روز بررسی شوند.
دمایِ کف و بستر نیز اهمیتِ زیادی دارد. حتی اگر هوایِ سالن مناسب باشد، کفِ سرد میتواند باعثِ ناراحتیِ جوجه، تجمعِ آنها و کاهشِ حرکت به سمتِ آب و دان شود.
رفتارِ جوجهها چه چیزی به ما میگوید؟
رفتار و پراکندگیِ جوجهها یکی از مهمترین ابزارهایِ ارزیابیِ آسایشِ حرارتی است، اما باید در کنارِ اندازهگیریِ دما و رطوبت تفسیر شود.
وقتی سالن سرد است
جوجهها اطراف یا زیرِ منبعِ گرما جمع میشوند، صدایِ بلند و ناآرام دارند و تمایلِ کمتری به حرکت در سالن نشان میدهند.
وقتی سالن بیش از حد گرم است
جوجهها از منبعِ گرما فاصله میگیرند، نفسنفس میزنند، تحرکشان کاهش مییابد و ممکن است سر و بالهایِ خود را پایین نگه دارند.
وقتی کوران وجود دارد
جوجهها معمولاً در یک سمتِ سالن یا یک بخش از محدودهٔ پرورش تجمع میکنند. این الگو با تجمعِ دایرهای اطرافِ منبعِ گرما متفاوت است.
وقتی شرایط مناسب است
جوجهها بهطورِ یکنواخت در محیط پخش هستند و بخشی از آنها در حالِ خوردن، نوشیدن، حرکت یا استراحتاند. راهنمایِ راس نیز توزیعِ یکنواخت و رفتارِ آرامِ جوجهها را از نشانههایِ مناسببودنِ شرایطِ محیطی میداند.
رفتارِ گله را باید مکملِ سنسورها دانست، نه جایگزینِ آنها.
رطوبت را در کنارِ دما بررسی کنید
یک دمایِ مشخص در دو سالن با رطوبتِ متفاوت، احساسِ حرارتیِ یکسانی برایِ جوجه ایجاد نمیکند. رطوبتِ بالا دفعِ گرما را دشوارتر میکند و رطوبتِ بسیار پایین میتواند اتلافِ رطوبتِ بدنِ جوجه را افزایش دهد.
به همین دلیل، تغییرِ دمایِ هدف باید با توجه به رطوبتِ نسبی انجام شود. راهنماهایِ پرورشی نیز دمایِ پیشنهادی را بر اساسِ ترکیبِ سن یا وزنِ پرنده و رطوبتِ سالن ارائه میکنند، نه فقط بر اساسِ سن.
تهویه از روزِ اول ضروری است
گرمکردنِ سالن به معنیِ بستنِ کاملِ ورودیهایِ هوا نیست. از روزِ نخست باید تهویهٔ حداقلی برقرار باشد تا رطوبتِ اضافی، دیاکسیدِکربن و گازهایِ نامطلوب از سالن خارج شوند.
در عینِ حال، هوایِ ورودی نباید مستقیماً رویِ جوجهها ریزش کند. هوایِ سردی که پیش از مخلوطشدن با هوایِ گرمِ سقف به سطحِ بستر برسد، میتواند باعثِ کوران، تجمعِ جوجهها و ایجادِ نقاطِ سرد در سالن شود.
یکنواختیِ دما در سالن
دمایِ مرکزِ سالن، کنارِ دیوارها، اطرافِ درها، زیرِ مادرِ مصنوعی و نزدیکیِ ورودیهایِ هوا ممکن است متفاوت باشد. به همین دلیل، ثبتِ یک عدد از یک نقطه برایِ ارزیابیِ کلِ سالن کافی نیست.
پراکندگیِ نامنظمِ جوجهها معمولاً نشانهای است که باید توزیعِ گرما، جهتِ جریانِ هوا، جایگاهِ سنسورها و عملکردِ تجهیزات بررسی شود. بازدید از نقاطِ مختلفِ سالن، بهخصوص گوشهها و کنارِ دیوارها، در روزهایِ نخست اهمیتِ بیشتری دارد.
چند نکتهٔ کاربردی
- پیش از ورودِ جوجه، سالن باید بهاندازهٔ کافی گرم شود تا علاوه بر هوا، کف و بستر نیز به دمایِ مناسب برسند.
- سنسورها در ارتفاعِ جوجه و دور از جریانِ مستقیمِ هوایِ گرم یا سرد قرار بگیرند.
- دما یکباره کاهش داده نشود و تغییراتِ آن تدریجی باشد.
- پس از هر تغییر در تنظیماتِ گرمایش یا تهویه، پراکندگی و رفتارِ جوجهها دوباره بررسی شود.
- دمایِ مناسبِ هر گله بر اساسِ راهنمایِ سویه، رطوبت، وزن، تراکم و نوعِ سالن تنظیم شود؛ نه فقط بر اساسِ یک جدولِ ثابت.
این مطلب جایگزینِ بررسیِ شرایطِ سالن توسطِ کارشناسِ پرورش نیست. در صورتِ تجمعِ غیرعادیِ جوجهها، افتِ مصرفِ آب و دان، افزایشِ تلفات یا اختلافِ محسوسِ دما میانِ بخشهایِ سالن، سیستمِ گرمایش و تهویه باید بهصورتِ تخصصی ارزیابی شود.
جدولِ کاملِ دما بهازایِ سن را رایگان دریافت کنید
ارقامِ دقیق و آمادهٔ استفاده، مستقیم برایِ شما ارسال میشود.